Naczyniaki to nowotwory, które składają się z nieprawidłowo rozwiniętych naczyń krwionośnych. Są to sploty zniekształconych, patologicznie rozszerzonych żył, które przybierają różne rozmiary i mogą znajdować się na dowolnej części ciała. Większość naczyniaków krwionośnych wykrywa się już po urodzeniu lub w następnych miesiącach życia dziecka. Najczęściej pojawiają się w powłokach ciała, czyli na skórze lub w tkance podskórnej, jednakże mogą również występować w tkance płuc, wątroby czy mózgu. Naczyniak u dorosłych jest diagnozowany niezwykle rzadko, a jeśli dojdzie do takiego przypadku, często prowadzi do niebezpiecznych konsekwencji. Ponadto u kobiet tego typu schorzenie pojawia się nawet do 5 razy częściej niż u mężczyzn.
Naczyniaki można podzielić na łagodne zmiany nowotworowe oraz guzy złośliwe. Do pierwszej grupy należy:
- naczyniak płaski (plamisty), który występuje od urodzenia;
- naczyniak włośniczkowy, który diagnozuje się u noworodków i w większości przypadków zanika samoistnie między 6. a 7. rokiem życia;
- naczyniak jamisty, który występuje w każdym wieku, jednakże częściej u płci żeńskiej;
- naczyniak limfatyczny występujący od urodzenia lub pojawiający się w pierwszych latach życia;
- naczyniak gwiaździsty, który występuje u dzieci oraz kobiet, ale prawie nigdy u mężczyzn.
Wśród naczyniaków, które kwalifikują się do guzów złośliwych, wyróżnia się: naczyniakomięsaka krwionośnego, mięsaka Kaposiego oraz obłoniaka złośliwego. Poza tym naczyniaki można podzielić również ze względu na lokalizację wzrostu. Dlatego też wyodrębnia się naczyniaki: naskórne, błony śluzowej, wewnętrzne oraz krwionośne układu mięśniowo-szkieletowego.
Naczyniaki zlokalizowane bliżej powierzchni skóry mają postać czerwonych, delikatnie wypukłych plam o średnicy do 3 mm. Zmiany umiejscowione w głębszych warstwach skóry często prześwitują na niebiesko. O wiele rzadsze są natomiast duże naczyniaki jamiste, które mają formę wyniosłego guzka o barwie czerwonej lub sinoczerwonej. Naczyniaki pojawiające się w wątrobie nie dają żadnych objawów i są zauważalne dopiero w czasie badania USG.
Przyczyn powstawania naczyniaków jest wiele. Naczyniaki mogą być efektem mutacji somatycznych w genach, nieprawidłowej reakcji organizmu na uraz lub zakażenie, chorób przewlekłych wątroby, nadczynności tarczycy, zaburzeń w angiogenezie itp. Poza tym naczyniaki mogą być również jednym z objawów niektórych chorób, takich jak zespół PHACES czy PELVIS.
Naczyniaki często zanikają wraz z wiekiem, więc ich leczenie operacyjne jest rzadko stosowane. Dotyczy ono głównie dużych zmian, które nie reagują na glikokortykosteroidy. Wtenczas przeprowadza się laserowe usuwanie naczyniaków polegające na uderzeniu wiązki lasera w hemoglobinę. Zabieg przyczynia się do odparowania wody z naczynia, a następnie do jego zniszczenia i wchłonięcia suchych elementów.
