Mięczak zakaźny jest chorobą wirusową skóry, która charakteryzuje się łagodnym przebiegiem. Poza tym ma skłonność do przewlekłego występowania i może trwać nawet do kilku lat. Jest także chorobą powszechnie spotykaną, na którą zapada aż 8% danej populacji w ciągu roku. Dotyczy ona najczęściej dzieci do 5. roku życia oraz dorosłych w wieku 15-29 lat. Bezpośrednią przyczyną pojawienia się mięczaka zakaźnego jest zakażenie się wirusem z rodziny Poxviridae. Należy on do grupy wysoce zakaźnych wirusów z rodziny ospy. Zakażenie zazwyczaj ma miejsce w wyniku bezpośredniego kontaktu z chorym. U osób dorosłych często przenosi się ono drogą płciową. Bywa również, że choroba towarzyszy innym schorzeniom przenoszonym w ten sposób. W szczególności narażone na to są osoby posiadające wielu partnerów seksualnych. Zakazić można się także poprzez kontakt z zakażonymi przedmiotami, np. ubraniami, ręcznikami czy zabawkami. Poza tym wirusa można złapać na basenie lub na siłowni. Mięczak zakaźny często przenosi się również w obrębie skóry u tej samej osoby. Nazywa się to autoinokulacją.
Choroba objawia się występowaniem charakterystycznych zmian skórnych w postaci małych i twardych grudek w kolorze przybliżonym do skóry. Pierwsze grudki mogą pojawiać się już po dwóch tygodniach od zakażenia, a czasem wychodzą dopiero po sześciu miesiącach. Ponadto mają one wielkość 1-2 mm i w ciągu kilku tygodni ulegają stopniowemu powiększeniu, aż osiągną rozmiar 3-5 mm. Charakterystyczną cechą mięczaka zakaźnego jest również występowanie wyraźnego wgłębienia w każdej grudce. Po nakłuciu guzka wydostaje się masa o perłowej barwie. Poza tym grudki mogą pojawiać się pojedynczo lub w większych skupiskach w obrębie całego ciała. U dzieci zazwyczaj lokalizują się na twarzy, kończynach i tułowiu. Natomiast u dorosłych pojawiają się głównie na wewnętrznej stronie ud, narządach płciowych, w okolicy łonowej, na podbrzuszu i na pośladkach. Jeśli guzek mięczaka rozwinie się na powiece, może być on przyczyną zapalenia spojówek lub rogówki.
Mięczak zakaźny to choroba dokuczliwa, ale niegroźna dla życia. Jego grudkom może towarzyszyć jedynie niewielka bolesność oraz świąd. Natomiast leczenie tej choroby jest praktycznie niemożliwe, gdyż powstałe zmiany ustępują z czasem samoistnie (po kilku miesiącach) i nie zostawiają po sobie blizn. Jednakże wyróżnia się kilka przypadków, które są wskazaniem do zastosowania terapii:
- obecność licznych zmian,
- nieustępowanie grudek w dłuższym czasie,
- objawy uniemożliwiające codzienne funkcjonowanie,
- nieustający rozwój zmian,
- względy estetyczne.
W leczeniu mięczaka zakaźnego stosuje się zarówno metody farmakologiczne, jak i zabiegowe. Farmakoterapia polega na smarowaniu zmian odpowiednim środkiem drażniącym, który ma za zadanie sprowokować reakcję zapalną oraz doprowadzić do zagojenia się grudek. W niektórych przypadkach nie obędzie się także bez podania antybiotyku. Natomiast w leczeniu zabiegowym stosuje się najczęściej krioterapię ciekłym azotem, usuwanie igłą, łyżeczkowanie czy elektrokoagulację. Popularna jest także laseroterapia, która jest jedną z najskuteczniejszych i najbezpieczniejszych metod usuwania mięczaka zakaźnego. Wszystkie zabiegi przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym. Poza tym tego typu leczenia zwykle nie stosuje się u dzieci.
